Katarzyna Górska-Fingas: Parnicki dla wszystkich

Katarzyna Górska-Fingas: Parnicki dla wszystkich

Zarys akcji jest więc z ducha bondowski: oto dwóch sprawiedliwych wiedzie nierówną walkę ze znienawidzonym imperium bolszewickim. Na ich drodze nie zabraknie niebezpieczeństw, fałszywych tropów i pięknych kobiet – pisze Katarzyna Górska Fingas o książce Teodora Parnickiego „Trzy minuty po trzeciej”.

„Parnicki!” – westchnie niejeden czytelnik, słusznie kojarząc autora z niełatwymi, erudycyjnymi powieściami historycznymi. A tu zaskoczenie – Parnicki, jakiego nie znacie! „Trzy minuty po trzeciej” to młodzieńcze dzieło tego pisarza – „powieść sensacyjno-egzotyczna”, jak sam dopowiedział w podtytule. I rzeczywiście, można powiedzieć – gdyby nie było to ahistoryczne – że to rzecz raczej w duchu serii o Jamesie Bondzie czy powieści szpiegowskich Le Carrégo i Forsytha.

Książka została napisana w 1929 roku, a jej akcja rozgrywa się w 1927 roku na Dalekim Wschodzie: w Mandżurii będącej wówczas tyglem kulturowym, w którym mieszkali Chińczycy, Japończycy, biali Rosjanie zbiegli po rewolucji z Rosji bolszewickiej, Polacy, ale też Anglicy czy Francuzi. Nocne życie tętniło w rytmie charlestona oraz oper Wagnera (zresztą „Tannhäuser” to motyw powracający w powieści), a życiu codziennemu nieustannie towarzyszyło napięcie wynikające z konfliktu wielkich mocarstw.

Inna zaleta „Trzech minut po trzeciej” to prawdziwe przedstawienie rosyjskich komunistów – bez tej śmiesznej otoczki egzotyki, którą znamy z filmów o Bondzie

W opisach mandżurskich metropolii i prowincji powieść czerpie pełnymi garściami z doświadczeń Parnickiego, który w latach dwudziestych żył tam osiem lat jako emigrant z Rosji. Ta wiarygodnie i żywo odmalowana panorama stanowi tło dla przygód dwóch młodych ludzi – byłych oficerów carskiej armii będących na emigracji w Harbinie (zapisywanym zresztą w powieści jako Charbin). Przez przypadek zostają oni wplątani w międzynarodową intrygę i zmuszeni do działania na rzecz rządu Japonii w sprawie odzyskania z rąk rosyjskich komunistów tajnych dokumentów dotyczących Kolei Wschodniochińskiej.

Zarys akcji jest więc z ducha bondowski: oto dwóch sprawiedliwych wiedzie nierówną walkę ze znienawidzonym imperium bolszewickim. Na ich drodze nie zabraknie niebezpieczeństw, fałszywych tropów i pięknych kobiet. Co ciekawe, postacie kobiece są często potraktowane przez autora bardziej wnikliwie niż jeden z głównych bohaterów, Zagorski. To odróżnia Parnickiego od znakomitej większości późniejszych autorów powieści sensacyjnych, dla których kobieta była atrakcyjnym przerywnikiem między pościgiem a wybuchem. Inna zaleta „Trzech minut po trzeciej” to prawdziwe przedstawienie rosyjskich komunistów – bez tej śmiesznej otoczki egzotyki, którą znamy z filmów o Bondzie. Tu komuniści są ludźmi z krwi i kości: nie brakuje cynicznych karierowiczów, którzy zawsze pierwsi bezbłędnie wyczują wiatr historii i umieją się do niego dopasować, ale nie brak też działaczy obsesyjnie owładniętych ideą bolszewicką, gotowych poświęcić dla niej wszystko, zwłaszcza cudze życie. Jedni i drudzy okazują się zresztą postaciami tragicznymi, w czym znać zapowiedź literackiego kunsztu Parnickiego.

Sama powieść nie jest majstersztykiem intrygi szpiegowskiej i z pewnością można wskazać wybitniejsze dzieła tego gatunku. Jednak biorąc pod uwagę kaliber pisarski autora, fantastycznie odmalowane tło i rzadką jednak w polskiej literaturze tematykę dalekowschodnią oraz trzymającą w napięciu akcję z niebanalnymi postaciami, można śmiało zachęcić do lektury: oto Parnicki dla wszystkich!

Katarzyna Górska-Fingas


Zostań mecenasem Teologii Politycznej. Prowadzimy codziennie aktualizowany portal, wydajemy tygodnik, rocznik, książki najwybitniejszych filozofów i myślicieli, współpracujemy z uczonymi, pisarzami i artystami. Prowadzimy projekty naukowe i kulturalne. Jesteśmy współzałożycielami Instytutu Kultury św. Jana Pawła II na rzymskim uniwersytecie Angelicum. (KLIKAM, BY DOŁĄCZYĆ DO GRONA MECENASÓW TEOLOGII POLITYCZNEJ).

Wpłać darowiznę
100 zł
Wpłać darowiznę
500 zł
Wpłać darowiznę
1000 zł
Wpłać darowiznę

Newsletter

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o nowościach, aktualnych promocjach
oraz inne istotne wiadomości z życia Teologii Politycznej - dodaj swój adres e-mail.