Maciej Papierski: Symfonia h-moll „Polonia” Ignacego Jana Paderewskiego

Maciej Papierski: Symfonia h-moll „Polonia” Ignacego Jana Paderewskiego

Choć Symfonia h-moll Paderewskiego powstała jeszcze przed I wojną światową, w jej podniosłej kodzie pobrzmiewa już nadzieja przyszłego tryumfu

Choć Symfonia h-moll Paderewskiego powstała jeszcze przed I wojną światową, w jej podniosłej kodzie pobrzmiewa już nadzieja przyszłego tryumfu - przeczytaj tekst Macieja Papierskiego o symfonii "Polonia" Igancego Jana Paderewskiego

Ignacy Jan Paderewski cieszy się opinią jednego z najwybitniejszych polskich wirtuozów  zarówno fortepianu, jak i polityki. Oprócz tego był także doskonałym kompozytorem, choć z wyjątkiem sławnego Menueta G-dur jego kompozycje znane są głównie wąskiemu gronu zainteresowanych. Kiedy jednak myślę o muzyce typowo polskiej, oprócz Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego przychodzi mi na myśl właśnie jego nazwisko, a spośród całej jego bogatej twórczości – niezwykła Symfonia h-moll „Polonia”.

Utwór ten Paderewski pisał w latach 1903-1907, w celu upamiętnienia 40. rocznicy Powstania Styczniowego. Symfonia ma charakter programowy; poszczególne części przedstawiają kolejne etapy historii Polski od momentu rozbiorów do patriotycznego zrywu. Część I stanowi ilustrację   dawnej potęgi kraju i, jednocześnie, agresji zaborców na Rzeczpospolitą - rozbrzmiewa w niej tzw. „motyw przemocy”, który powraca wielokrotnie w ciągu całego utworu. Część środkowa ma nastrój lirycznej, żałobnej pieśni, wstrząsanej nawrotami grozy. W końcowym Vivace zaś, heroicznym i pełnym patosu, następuje kulminacja napięcia: to powstańcy styczniowi idą do walki, w nadziei, że wrócą ojczyźnie niepodległość.

W „Polonii” zwraca uwagę piękno i oryginalność instrumentacji – Paderewski wprowadza specyficzne, rzadko używane instrumenty, np. sarusofon kontrabasowy (wykorzystywany głównie w orkiestrach dętych, barwą przypominający nieco kontrafagot) czy perkusyjny tonitruon (kawałek blachy, który, potrząsany, ma wydawać dźwięk podobny do grzmotów). Na uwagę zasługuje także obecność organów w finale I części. Instrument ten, mimo ogromnych możliwości barwowych i monumentalnego brzmienia, rzadko znajduje miejsce w dziełach symfonicznych. Warto nadmienić, że Symfonia h-moll doczekała się transkrypcji organowej, której autorem jest polski organista i profesor UMFC Jerzy Dziubiński, wykonujący ją często podczas swoich koncertów. Utwór stanowiący symboliczną, dźwiękową refleksję nad losami Polski trafił zatem także do świątyń.

Choć Symfonia h-moll Paderewskiego powstała jeszcze przed I wojną światową, w jej podniosłej kodzie pobrzmiewa już nadzieja przyszłego tryumfu. Muzyka Ignacego Jana to muzyka z duszą – poetycką, dumną, szlachetną, ale i znającą cierpienie. Warto uczcić dziś niepodległość, słuchając tej szczególnej kompozycji.

Maciej Papierski

Wysłuchaj Symfonii h-moll „Polonia” Ignacego Jana Paderewskiego:


 


Teologia Polityczna jest niezależnym środowiskiem, które może prowadzić i rozwijać swoją działalność dzięki Państwa wsparciu.
Zostań Mecenasem ambitnej polskiej kultury. Ustaw stały, comiesięczny przelew o dowolnej wysokości. Prosimy o darowizny na numer konta:
Fundacja Świętego Mikołaja, Volkswagen Bank Polska S.A. 64 2130 0004 2001 0299 9993 0001 z dopiskiem „darowizna na Teologię Polityczną”.
Dziękujemy każdej osobie, która ustawi stały przelew i tym samym dołączy do grona Mecenasów Teologii Politycznej.

Zostań współwydawcą Teologii Politycznej. Przekaż darowiznę.

Wpłać darowiznę
50 zł
Wpłać darowiznę
100 zł
Wpłać darowiznę
200 zł
Wpłać darowiznę

Newsletter

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o nowościach, aktualnych promocjach
oraz inne istotne wiadomości z życia Teologii Politycznej - dodaj swój adres e-mail.