Odwracam pytanie, które zajmowało uwagę wielu komentatorów przez ostatnie dni, dyskutujących o tym, czy Donald Trump może krytykować Leona XIV.
„Papież Leon jest SŁABY w kwestii przestępczości i fatalny w polityce zagranicznej” – stwierdził Trump w jednym z wpisów w mediach społecznościowych. Konkludując swoją krytykę papieża w rozmowie z dziennikarzami, oznajmił w typowy dla siebie sposób, że „Leon nie wykonuje dobrej roboty”. Słowa prezydenta USA wywołały falę krytyki i oburzenia, a wśród wielu katolików szczerą konsternację.
Wypowiedzi Trumpa, prezbiterianina zresztą, nie powinny być wcale wielkim zaskoczeniem. Leon XIV, sam przecież Amerykanin z Chicago, nie ukrywał wcześniej swego krytycznego podejścia do prezydenta i ruchu MAGA, a wiemy już, że Trump nie toleruje żadnej formy krytyki pod swoim adresem. Konflikt był więc nieunikniony, musiał przyjść prędzej niż później, ale warto spojrzeć na niego inaczej niż tylko przez pryzmat wewnątrzamerykańskiego sporu.
Czy więc papież może krytykować prezydenta? Podczas swej obecnej pielgrzymki po Afryce Leon XIV wyraźnie postanowił „wycofać się na z góry upatrzone pozycje”. Wobec fali komentarzy oświadczył, że nie prowadzi personalnego sporu z prezydentem USA, a zawarte w homiliach wezwanie do pokoju i krytyka wojen stanowią oczywistą część chrześcijańskiego przesłania, z której papież nie zrezygnuje.
W rysującym się sporze między Waszyngtonem i Watykanem tkwi jednak coś więcej – coś, co odnosi się do samych fundamentów zachodniej cywilizacji i co daje nadzieję na jej odrodzenie się. Wobec słabej i rozlazłej Europy Ameryka Trumpa wprowadza ponownie rozumienie polityki, władzy i pokoju oparte na sile i przemocy. Stanowi to zarówno odpowiedź na chińskich, perskich i rosyjskich tyranów, jak i zdradza skłonność do upodabniania się do nich. Upodobanie Trumpa do widzenia siebie w roli zbawcy i mesjasza nie jest wcale niewinnym żartem.
Być może w jakimś stopniu Leonem XIV kierują emocje Amerykanina, który widzi niszczenie drogiej mu republiki. Ale ponad wszystko jako Wikariusz Chrystusa papież nie może milczeć wobec faktu utrwalania się ziemskiej władzy tyranów opartej na kłamstwie nieomylności i skorej do gwałtu wszechmocy.
Marek A. Cichocki
Jeśli chcesz żywej, niezależnej politycznie myśli o Polsce, Europie i świecie, jeśli ciekawią Cię następne numery Teologii Politycznej Co Tydzień, jeśli czekasz na nasze książki, seminaria, dyskusje i kolejne artykuły na naszej stronie, wesprzyj nas stałą wpłatą. Dołącz do grona Mecenasów Teologii Politycznej. To dla nas bardzo ważne. Jesteśmy niezależnym środowiskiem intelektualnym. Istniejemy i rozwijamy się dzięki hojności naszych przyjaciół. Zapraszamy!
Dołącz już dziś i WSPIERAJ TEOLOGIĘ POLITYCZNĄ!
(ur. 1966) – filozof, germanista, politolog, znawca stosunków polsko-niemieckich. Współtwórca i redaktor „Teologii Politycznej”, dyrektor programowy w Centrum Europejskim w Natolinie i redaktor naczelny pisma „Nowa Europa. Przegląd Natoliński”. Profesor nadzwyczajny w Collegium Civitas (specjalizuje się w historii idei i filozofii politycznej). Były doradca społeczny Prezydenta RP. Publikuje w prasie codziennej i czasopismach. Razem z Dariuszem Karłowiczem i Dariuszem Gawinem prowadził do 2023 r. w TVP Kultura program „Trzeci Punkt Widzenia”. Autor książek, m.in. „Północ i Południe. Teksty o polskiej polityce, historii i kulturze” uhonorowanej nagrodą im. Józefa Mackiewicza (2019) Więcej>
Autor podcastu „Niemcy w ruinie?”
