Zmarł Jean Vanier, filozof i filantrop, założyciel wspólnot l’Arche oraz Wiara i Światło

Dziś nad ranem w Paryżu zmarł Jean Vanier, katolicki działacz społeczny i myśliciel, znany jako założyciel wspólnot l’Arche i Wiara i Światło, zajmujących się opieką nad osobami dotkniętymi niepełnosprawnością intelektualną. Urodzony w 1928 r. świadek Chrystusa zostawił po sobie dorobek w postaci 154 wspólnot l’Arche rozsianych w 38 państwach oraz 1450 wspólnot Wiara i Światło, pomagających ludziom w 85 krajach.

Jean Vanier urodził się w Genewie, w rodzinie Georges'a Vaniera, gubernatora Kanady odbywającego posługę dyplomatyczną w Szwajcarii. W swojej młodości otrzymał staranną, wielojęzyczną edukację w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Francji oraz odbył służbę w brytyjskiej Royal Navy i kanadyjskiej i Royal Canadian Navy. II wojnę światową spędził w Wielkiej Brytanii, gdzie przygotowywał się do pełnienia roli oficera marynarki wojennej. Pod koniec wojny wraz z rodzicami spotkał się z ocalałymi z niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, co stało się dla niego definiującym, formacyjnym doświadczeniem.

W 1950 r. postanowił opuścić ścieżkę kariery wojskowej i przeniósł się do Paryża, gdzie zdobył doktorat z filozofii na L’Institut Catholique de Paris na temat arystotelesowskiej etyki szczęścia. Rozpoczął karierę akademicką i wykładał filozofię na Uniwersytecie Świętego Michała i Uniwersytecie w Toronto. Intensywnym studiom filozoficznym towarzyszyło rozwijanie zainteresowań teologią. W 1964 r. ponownie porzucił dotychczasową drogę życiową w poszukiwaniu pogłębionego duchowego powołania.

To wtedy, po zawarciu przyjaźni z ks. Thomasem Philippem, uświadomił sobie ogrom cierpienia, jakiego doświadczają osoby z niepełnosprawnościami intelektualnymi, przebywającymi w zinstytucjonalizowanych placówkach opieki. Zapraszając do swojego domu i życia dwie osoby, przebywające w ośrodku opieki, otworzył pierwszą wspólnotę l’Arche. Jej rdzeniem stało się współdzielenie trudów i wzajemne pomaganie sobie: osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych żyjących pod tym samym dachem. 

Filozofia przenikająca dzieła – społecznego zaangażowania i napisanych książek – Jeana Vaniera wypływa z przekonania, o nauczycielskiej roli osób z niepełnosprawnościami. W każdej ze wspólnot założonych przez francuskiego myśliciela to podopieczni traktowani są jako ci, którzy w istocie są obdarowującymi, nie na odwrót. Ich ubóstwo jest powołaniem ofiarowanym społeczności, która dzięki nim uczy się żyć w zgodzie z filozofią daru, gościnności i zaufania. Idea wspólnoty założonej przez Vaniera rozprzestrzeniła się przez lata na najdalsze obszary globu.

Już za swojego życia Vanier stał się powszechnie uznawanym autorytetem moralnym i jednym z największych świadków wartości żyjących w naszych czasach. Za swoją niestrudzoną i bezinteresowną posługę życia był wielokrotnie nagradzany; m. in. Order Kanady, Nagrodę Gaudium et Spes, a w 2015 r. został uhonorowany prestiżową Nagrodą Templetona. Jean Vanier zmarł w wieku 89 lat.