Czy Żeromski wycinałby kolaże? Relacja z drugiego dnia IX Festiwalu Teologii Politycznej

7 października 2025 roku w siedzibie Teologii Politycznej odbyły się warsztaty kolażu analogowego „Ostre brzegi świata” – był to drugi dzień IX Festiwalu Teologii Politycznej. W Roku Stefana Żeromskiego uczestnicy spotkali się, by poprzez sztukę i literaturę zastanowić się nad współczesnymi wyzwaniami społecznymi i aktualnością dzieł autora „Przedwiośnia”.

W dniu 7 października 2025 roku w siedzibie redakcji Teologii Politycznej przy ul. Koszykowej 24/7 odbyły się warsztaty kolażu analogowego pod tytułem „Ostre brzegi świata”. Spotkanie było częścią IX Festiwalu Teologii Politycznej: Stefan Żeromski i stanowiło wyjątkową okazję do spotkania się literatury, refleksji społecznej i twórczości plastycznej.

ŻEROMSKI: PATRIOTA. INTELIGENT. PISARZ. Weź udział w IX Festiwalu Teologii Politycznej 

Warsztat prowadzili Michał Strachowski – art director Teologii Politycznej, autor projektów graficznych, okładek książek i tygodnika „Teologia Polityczna Co Tydzień”, absolwent londyńskiego King’s College i doktorant na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a także Natalia Szerszeń, redaktor Teologii Politycznej, doktorantka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, artystka wizualna specjalizująca się w kolażu analogowym, autorka warsztatów artystycznych.

Wprowadzenie do warsztatu pozwoliło uczestnikom zapoznać się z mniej znanymi fragmentami literatury Żeromskiego oraz z jego wrażliwością społeczną, która po dziś dzień wymyka się gotowym klasyfikacjom. Pytania prowadzących uruchomiły refleksję nad współczesnymi „ostrymi brzegami świata” – tym, co w dzisiejszej rzeczywistości wymaga krytycznego spojrzenia i próby naszej twórczej analizy i odpowiedzi. 

Po części dyskusyjnej uczestnicy przeszli do pracy manualnej. Za pomocą gazet, ilustracji, kolorowych papierów i cytatów wybranych z pism Żeromskiego tworzyli kolaże indywidualnie lub w małych grupach. Co jakiś czas prowadzący odczytywali fragmenty prozy Żeromskiego i komentowali je uczestnikom na potrzeby pracy kolażowej. Efekty były niezwykle różnorodne: od minimalistycznych kompozycji, przez zaskakujące pop-upy, po wielowarstwowe narracje obrazujące współczesne problemy społeczne, kontrasty między przeszłością a współczesnością oraz refleksje nad odpowiedzialnością jednostki i społeczeństwa.

Posłuchaj także: Stefan Żeromski – sumienie narodu czy pisarz rozdarty? 

W części prezentacyjnej uczestnicy dzielili się efektami swoich działań i opowiadali o przesłaniu, które chcieli zawrzeć w swoich pracach. Dyskusja pokazała, że literatura Żeromskiego wciąż inspiruje do twórczej interpretacji otaczającej nas rzeczywistości, a kolaż jest medium o wybitnie krytycznym potencjale. Zaangażowanie uczestników w tworzenie autorskich kolaży na podstawie pism Żeromskiego było imponujące i stanowi dowód na to, że literatura ta zachowuje zdolność poruszania odbiorców po dziś dzień.

Warsztaty zakończyły się refleksją nad potencjałem społecznym sztuki i możliwością tworzenia nowych narracji estetycznych o świecie w odniesieniu do tradycji dawnej sztuki. Prace pozostały u uczestników, ale wybrane z nich dokumentuje fotorelacja. Spotkanie potwierdziło, że kolaż to nie tylko wycinanie z papieru – to narzędzie intelektualne i artystyczne, pozwalające odnosić literaturę do współczesności i własnych obserwacji społecznych.

Natalia Szerszeń

Fotorelacja: Jacek Łagowski

Licencja CC BY SA

Przed nami kolejne trzy wydarzenia IX Festiwalu Teologii Politycznej – zapraszamy!

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra” edycja 2025

logo MKiDN2MHP logo 12Patriotyzm Jutra 1 2