JP2 Lecture: Bp prof. Jacek Grzybowski: „John Paul II’s concern for the shape of culture”

Zapraszamy na pierwszy w roku akademickim 2025/2026 wykład z cyklu JP2 Lecture // Wykłady Janopawłowe. Gościem Instytutu Kultury św. Jana Pawła II na rzymskim Angelicum będzie bp prof. Jacek Grzybowski. Filozof przedstawi w języku angielskim wykład pt. „John Paul II’s concern for the shape of culture”. Początek wykładu i transmisji online – w środę 22 października o godz. 16:30.

Bp prof. Jacek Grzybowski jest biskupem pomocniczym diecezji warszawsko-praskiej, wykładowcą akademickim na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, autorem licznych publikacji naukowych z zakresu historii filozofii, filozofii politycznej i filozofii kultury. W swojej działalności dydaktycznej oraz w pracach – zarówno naukowych, jak i popularnonaukowych, a także w wykładach publicznych – zajmuje się filozoficznymi inspiracjami i źródłami współczesnych zagadnień kulturowych i cywilizacyjnych.

Wykład, jaki przedstawi w ramach cyklu wykładów otwartych JP2 Lecture 22 października na Angelicum nosi tytuł „Jana Pawła II troska o kształt kultury”. 

Termin „kultura” jest trudny – nie tyle ze względu na złożoność jego definicji lub pochodzenia, ile raczej ze względu na szeroki zakres jego interpretacji. Słowniki, encyklopedie i podręczniki akademickie podkreślają, że historia ludzkości – jako historia świadomych, wolnych i racjonalnych istot – zaczyna się wraz z darem kultury. Można powiedzieć, że człowiek rodzi się wraz z kulturą, a kultura pojawia się wraz z człowiekiem, ponieważ to właśnie w procesie transformacji natury – której integralną częścią są ludzie – powstaje kultura w powszechnym rozumieniu tego słowa. Można powiedzieć, że człowiek rodzi się wraz z kulturą, a kultura powstaje wraz z człowiekiem, ponieważ to właśnie w procesie przekształcania natury – której integralną częścią jest człowiek – powstaje kultura w powszechnym rozumieniu tego słowa. To początek wielkiej kulturowej przygody ludzkości. Jednak pojęcie kultury jest tak szerokie semantycznie, że wydaje się, iż nie ma nic bardziej niejednoznacznego niż samo to słowo.

Papież Jan Paweł II, będąc świadkiem głębokich przemian w kulturze, sztuce i polityce w drugiej połowie XX wieku, był głęboko świadomy szybkich zmian mentalności i światopoglądów. Obserwował, jak bogata dziedzina kultury wysokiej była coraz bardziej wypierana przez kulturę popularną, która stała się trywialna i wulgarna. Rozpoznał niebezpieczeństwa związane z oddzieleniem kultury od wartości, religii, nauki i poważnej sztuki, ponieważ był w pełni świadomy ogromnej siły społecznej tkwiącej w kulturze. Jak napisał: „Kultura powinna realizować całą istotę człowieka w jego transcendencji nad rzeczami. Nie może pozwolić, aby rozpłynął się on w materializmie lub konsumpcjonizmie, ani uległ często negatywnym wpływom nauki i technologii.

Jak napisał: „Kultura powinna realizować całą istotę człowieka w jego transcendencji nad rzeczami. Nie może pozwolić mu rozpłynąć się w materializmie lub konsumpcjonizmie, ani ulec często negatywnym wpływom nauki i technologii. Nie wolno nam zapominać, że kiedy mówimy i myślimy o kulturze, mówimy przede wszystkim o jej związku z człowiekiem”. (Jan Paweł II, List do arcybiskupa Józefa Życińskiego z okazji Kongresu Kultury Chrześcijańskiej w Lublinie, 5 maja 2000 r.).

Posłuchaj również: JP2 Lecture // George Weigel: „Ten Markers of a Church Permanently in Mission”

Jan Paweł II głęboko rozumiał, że zadaniem kultury jest wyrażanie i odzwierciedlanie całości ludzkiego wysiłku intelektualnego – zdolności do zachwytu, kontemplacji i introspekcji nad życiem i światem. Był również w pełni świadomy, że w ostatnich dziesięcioleciach rola kultury uległa znaczącym zmianom. Przez wieki kultura była rozumiana, jak wspomniano powyżej, jako fundament mądrości, a uczestnictwo w niej postrzegano zarówno jako osobisty obowiązek, jak i ludzkie powołanie. Jednak w dzisiejszym świecie sił rynkowych i informacji, gdzie kultura stała się produktem ekonomicznym siły rynkowe i informacje, gdzie kultura stała się produktem ekonomicznym, a nie wyborem zakorzenionym w etosie – czy refleksje polskiego papieża nadal mają znaczenie? 

***

Otwarte wykłady Janopawłowe wygłaszane przez uczonych z całego świata są organizowane przez Instytut Kultury św. Jana Pawła II na Wydziale Filozofii Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu – Angelicum w Rzymie, rzymskiej Alma Mater Karola Wojtyły.

Instytut Kultury św. Jana Pawła II jest interdyscyplinarną instytucją naukowo-dydaktyczną powołaną na Wydziale Filozofii Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie w stulecie urodzin Jana Pawła II 18 maja 2020 r. Misją Instytutu jest refleksja nad najważniejszymi problemami współczesnego Kościoła i świata inspirowana życiem i myślą św. Jana Pawła II. Celem Instytutu jest więc nie tylko badanie dorobku Wielkiego Papieża, ale również myślenie wraz z nim o najważniejszych sprawach kultury duchowej, a więc np. solidarności, miłosierdziu, sztuce chrześcijańskiej, miejscu Kościoła we współczesnym świecie czy kryzysie duchowym Europy.

Instytut jest współprowadzony przez Fundację Świętego Mikołaja (wydawcę Teologii Politycznej) i w całości finansowany przez prywatnych darczyńców z Polski.

Zapraszamy serdecznie do ich grona! >> https://teologiapolityczna.pl/jp2